موارد ریزش مو

ریزش مو پس از زایمان

ریزش مو بدلیل کشش بیش از حد

ریزش مو بدلیل دستکاری

ریزش مو بدلیل رژیم های لاغری

ریزش منطقه ای مو (آلوپسی آره آتا)

ریزش مو علامتی شایع و ناراحت کننده است. بیشتر افرادی که به متخصص پوست مراجعه می کنند از ریزش مو (بعنوان شکایت اول یا دوم) شاکی هستند ولی در حقیقت اکثر اینها دارای ریزش غیر طبیعی مو نمی باشند .مفهوم و علت ریزش غیر طبیعی مو با معاینه دقیق توسط متخصص پوست و مو معلوم می گردد. طاسی وکم شدن مو را می توان به دو نوع تقسیم کرد:
الف) حالتی که درآن فولیکول های مو (پیازمو) بطور دائمی تخریب شده و از بین رفته اند.
به این وضعیت «ریزش مو بدلیل بروز جوشگاه (اسکار)» می گویند و در آن طاسی غیر قابل برگشت است. این دسته از طاسی ها (به شرط اینکه فرآیند مولد طاسی خاموش شده و یا بیماری تحت کنترول درآمده باشد) به کاشت موی طبیعی پاسخ درمانی خوبی می دهند. علل بوجود آورنده این نوع ریزش مو بسیار متنوع بوده و برخی از آنها عبارتند از:
عفونت های قارچی و میکروبی پوست ، محل بهبودی برخی از امراض پوستی مانند جوش غرور جوانی، لوپوس و لیکن پلان، آسیب هایی که به پوست وارد می شود از قبیل سوختگی ها و جراحات گوناگون پوست و جوشگاه (اسکار) در محل بخیه های بعد از اعمال جراحی پوست (مثلاً پس از عمل جراحی کشیدن پوست).

 

ریزش مو در اثر سوختگی و جراحت پوست

ب) کم شدن موکه درآن آسیب دائمی به ریشه مو وارد نشده است.
به این وضعیت «ریزش مو بدون بروز جوشگاه (اسکار)» اطلاق می گردد. مواردی از این نوع ریزش مو برگشت پذیر و قابل ترمیم کامل بوده و در مواردی هم طاسی حاصله غیرقابل برگشت است. علت مورد اخیر این است که آسیب های جزیی و مکرر به پیاز مو موجب از دست رفتن توانایی ترمیم و بازسازی مو شده و بتدریج ریشه مو بصورت غیرقابل برگشت از دست می رود. برخی از علل شایع این نوع طاسی عبارتند از:
دستکاری ها و کشش بیش از حد وارده بر مو بر اثر شانه، برس،کش و تِل سر، رنگ مو، مش، سشوار و غیره، فقر مواد غذایی، اختلالات هورمونی، مشکلات عصبی که در آن فرد بصورت عمدی ولی غیرارادی موهایش را می کند و به آن تریکوتیلومانیا می گویند، بیماری های تب دار، اعمال جراحی وسیع، داروها، مسمومیت ها، اشعه درمانی ، شیمی درمانی، ریزش موی مردانه، طاسی بدلیل مسائل مادرزادی و ریزش موی پس اززایمان.

تریکوتیلو مانیا
بطورکلی شایعترین علت ریزش مو درآقایان و خانم ها، ریزش موی مردانه (آندروژنتیک) است البته طرح و مدل این نوع طاسی درخانم ها و آقایان متفاوت می باشد. این نوع ریزش مو پاسخ درمانی بسیار خوبی به پیوند موی طبیعی می دهد.
بطور معمول روزانه ۱۰۰- ۵۰ تار مو ریخته و اگر هر روز شستشوی موها انجام شود ریزش ۱۵۰-۱۲۰ تارمو طبیعی تلقی می گردد. برای اینکه بدانیدآیا واقعا ًریزش موی غیر طبیعی وجود دارد بایستی حداقل یک هفته سر را نَشسته و در این مدت همه موهای ریخته شده را جمع آوری و بر تعداد روزها تقسیم نماییم. اگر از این عدد بیشتر باشد بایستی به فکر راه چاره باشیم. راه دیگر برای دانستن این مطلب آن است که یک دسته حدود یکصدتایی ازموها را با دست به آهستگی بکشیم. اگرفرد روز قبل حمام نکرده باشد در حالت طبیعی ۵-۴ عدد موکنده می شود و از این بیشتر نیاز به بررسی و درمان دارد. بهتر است این تست در چند نقطه سر انجام شود.
از طرف دیگر ریزش مو را می توان به دو دسته بزرگ تقسیم نمود:
الف) گاهی ریزش مو در جریان امراض و مسائل دیگر رخ داده و علامتی ازآن بیماری و مشکل است و در این حالت در اکثریت موارد درمان آن بیماری بطور خود بخود موجب بهتر شدن ریزش موها البته در طول زمان (گاهی چندین سال) می گردد. مثال هایی از این نوع ریزش مو عبارتند از:
امراض عفونی بخصوص با تب بالا، انواع سؤ تغذیه و کمبود موادغذایی بخصوص کمبودآهن (که در خانم ها از علل بسیار مهم ریزش مو است)، کمبود اسید فولیک و کمبود پروتئین ها، اختلالات هورمونی مثل امراض غده تیروئید(کم کاری یاپرکاری)، اختلالات تخمدان، بیماری های غده هیپوفیز و آدرنال،کلیه امراض داخلی که ماهیت مزمن و طول کشیده دارند مثل انواع سرطان ها، نارسایی کلیه وکبد، مسمومیت با آرسنیک، تالیوم و مرگ موش، مصرف بیش از حد ویتامین A و E، شیمی درمانی و رادیوترپی سرطان ها، استرس های روحی، افسردگی دائمی و عدم تعادل روانی، اعمال جراحی بخصوص عمل های بزرگ وطولانی، مصرف طولانی مدت داروهای اعصاب ، برخی ازداروهای ضدفشارخون، ایندومتاسین (داروی مسکن و ضد درد)، جنتامیسین (آنتی بیوتیک)، آکوتان (ضدجوش غرورجوانی)، وارفارین (داروی ضد انعقادخون)، آمفتامین و داروهای ضدسرطان و قطع مصرف طولانی مدت قرص ضد حاملگی و کورتون.
نکته حائزاهمیت درموردعلل فوق این است که اغلب مواردشروع ریزش مو چند ماه بعد از عامل بوجود آورنده ریزش مو بوده و لذا پیداکردن رابطه علت و معلولی برای بیمار مشکل می باشد. در این نوع طاسی معمولاً ریزش مو در فاز تلوژن رخ می دهد. در این حالت موهای ریخته شده دارای انتهای شبیه گرزهستند و گاهی بیمار تصورمی کندکه این قسمت برآمده،ریشه مواست درصورتیکه این موضوع درست نیست. گاهی هم موهای ریخته شده در فاز آناژن هستند. در این حالت موها شکل گرز مانند نداشته و گاهی خرد شده می باشند .پس ازدرمان عامل بوجود آورنده ریزش مو، مجدداً موها رشد خواهند کرد ولی ممکن است یک سال و یا بیشترطول بکشد تا موها بطور کامل درآمده و زیبایی آن به حالت اول برگردد. در اینجا چند مورد اختصاصی از این نوع ریزش مو ذکر می گردد:

ریزش مو پس از زایمان
درحاملگی بدلیل سطح بالای استروژن (هورمون زنانه) درجریان خون، اکثرموها وارد فاز رشد فعال (آناژن) شده و لذا طول عمر موها بیشتر، ریزش موها کمتر و موها پرپشت ترمی گردند. پس از زایمان بدلیل کاهش ناگهانی هورمون زنانه، یکباره تعداد زیادی از موها وارد فاز استراحت شده و متعاقباً می ریزند. به این دلیل ریزش موها (که گاهی شدید هم است) ۵-۳ ماه پس از زایمان رخ داده که طبیعی است و جای نگرانی ندارد. البته لازم به تذکراست که اگرشیردادن به نوزاد پس از زایمان وجود داشته باشد، ریزش مو در طول آن مدت هم ادامه داشته و تا حدود ۳-۲ ماه پس از اتمام شیردهی تداوم دارد.
درریزش مو بدلیل زایمان، همه موهای ریخته شده دوباره درمی آیند و فقط فرد بایستی مراقب وضعیت تغذیه ای خود بخصوص از نظرآهن، اسیدفولیک و پروتئین ها باشد.

ریزش مو بدلیل کشش بیش از حد
گاهی خانم ها موهایشان را کاملاً به عقب کشیده و باکش یا تِل محکم می بندند. فشار و کشش وارده به موهای جلوی سر در دراز مدت باعث کم پشتی موهای این قسمت می گردد. ریزش مو بدلیل کشش شایعترین علت کم پشتی موی جلو و کناره های پوست سر در دختران و پسران جوان است .در صورتیکه عامل کشش سریعاً مرتفع گردد معمولاً ریزش مو قطع شده و موها مجدداً رشد می کنند ولی چنانچه عامل تحریکی برای مدت های طولانی ادامه داشته باشد ممکن است منجربه ریزش غیر قابل برگشت موهای سر شود و در این حالت پیشانی فرد بلندتر از حد طبیعی می گردد.

آلوپسی ناشی از کشش بیش از حد وارده به موها

ریزش مو بدلیل دستکاری
استفاده بیش از حد از سشوار، رنگ مو ،بیگودی، ژل، تافت، مِش و خلاصه هرگونه دستکاری زیاد موها (حتی برس زدن زیاد) در دراز مدت باعث ریزش موها می گردد. شستشوی خیلی زیاد سر با شامپوهای قوی نیز سبب ریزش موهای سر می گردد.

ریزش مو بدلیل رژیم های لاغری
رژیم غذایی که شدیداً کمبود پروتئین وآهن داشته باشد(مثل گیاه خواری و خام خواری) موجب ریزش مو می گردد. علت این است که قسمت عمده مو از پروتئین تشکیل شده است. همچنین دررژیم های لاغری سریع که فرد می خواهددر مدت کوتاهی وزن زیادی کم کند، ریزش شدید موها مشاهده می گردد. رژیم غذائی ملایم از این نظر بهترهستند. کمبود برخی ویتامین مانند ویتامین E ، ویتامین A ، ویتامین H (بیوتین) ، ویتامین B5 و همچنین کمبود روی ، گوگرد و مس باعت بروز ریزش مو می گردد.

ب) گاهی ریزش مو به عنوان یک بیماری جداگانه محسوب شده و مورد ارزیابی قرار می گیرد. در این قسمت دو بیماری مهم قرار دارند که عبارتنداز:

ریزش منطقه ای مو (آلوپسی آره آتا)
علت دقیق این بیماری مشخص نمی باشد و فقط می دانیم که یک بیماری خودایمنی است (یعنی سیستم ایمنی بدن برعلیه پیاز مو وارد عمل شده وآن را ازبین می برد). تنها عامل شناخته شده در بروز این عارضه، استرس های عصبی بوده و معمولاً هم ریزش موها بدنبال یک استرس شدید عصبی (مثلاً فوت نزدیکان، طلاق، تصادف رانندگی و غیره) روی می دهد. بیماری درکودکان و جوانان شایعتربوده و مردان و زنان را به یک نسبت مبتلا می کند.
معمولاً در عرض مدت کوتاهی (گاهی چندساعت) به یکباره موها دچار ریزش می شوند. این بیماری شدت های گوناگون دارد بطوریکه از لکه های کوچک و مدور کاملاً بدون مو در ریش، سر یا بدن تا از دست رفتن کامل موهای سر و یا همه موهای بدن متغیرمی باشد ولی چیزشایع حالت اول است. ریزش ناگهانی مو موجب اضطراب شدید بیمارشده و این اضطراب خودش بیماری را بدتر و بدترمی کند و لذا بهتراست که هرچه سریعتر فرد تحت درمان قرارگیرد. بهتر است که درمبتلایان به این بیماری آزمایش های غده تیروئید انجام شود.

آلوپسی آره آتا
تعداد زیادی از بیماران خودبخود و یا با درمان بهبود پیدامی کنند. تأثیر درمان در موارد خفیف بیماری بیشتر است .بایستی متذکر شدکه کلیه درمان های موجود برای این عارضه فقط سبب تحریک رشد موها شده ولی از احتمال ریزش مجدد موها در آینده ممانعت نکرده (و بعبارت دیگردرمان پیشگیری کننده برای آن وجود ندارد).
درمان ریزش منطقه ای مو شامل موارد زیر است :
آرامش اعصاب و پرهیزاز استرس های عصبی، کورتون بصورت موضعی، تزریقی و در موارد شدید خوراکی، داروهای محرک رشد مو مانند ماینوکسیدیل و داروهای ضدسیستم ایمنی که البته فقط درمواردبسیارشدید بیماری استفاده شده و انحصاراً توسط متخصص پوست تجویز می گردد. مالیدن سیر یک درمان قدیمی برای این عارضه بوده که بدلیل وجود داروهای مدرن و مؤثر و بروز گهگاهی واکنش های حساسیتی شدید به سیر درحال حاضر اصلاً توصیه نمی گردد.
لازم به توضیح است که بیمار بایستی فقط به متخصص پوست مراجعه و از خوددرمانی اکیداً پرهیز نماید زیرا این امر موجب تأخیر در درمان شده و درمانهای درست بعدی هم بی اثر خواهند شد. درمان بایستی تا رویش کامل موها ادامه داشته باشد(گاهی ماه ها). با توجه به اینکه در این بیماری فولیکول های مو هیچوقت از بین نرفته و همیشه امکان رشدمجدد موها وجود دارد لذا هیچوقت نباید از درمان این عارضه ناامید شد.