ریزش مو در آقایان

ریزش موی مردانه (آلوپسی آندروژنتیک)
این عارضه می تواند در مردان یا زنان رخ دهد هرچند شیوع آن در آقایان بسیار بالاتر است. از نظر عاطفی طرز برخورد آقایان در رابطه با طاسی نسبت به خانم ها بسیار متفاوت است. ریزش مو در مردان وضعیت نامطلوبی تلقی شده ولی حداقل پدیده قابل انتظاری بوده و جزئی از زندگی مردانه محسوب می شود در حالیکه ریزش مو درخانم ها ویران کننده بوده و به هیچ عنوان پذیرفتنی نمی باشد. طاسی خانم ها حتی درسنین بالا موجب کاهش حس زنانگی و اعتماد به نفس و افت جایگاه وی درجامعه و خانواده شده و باعث ایجاد استرس شدید در فردمی گردد.
شایعترین نوع ریزش مو درآقایان آلوپسی آندروژنتیک (طاسی مردانه) می باشد. در این بیماری فولیکول های موی سرکه درحال ساختن موهای سالم و ضخیم هستند، تحت تأثیرسه عامل ژنتیک، هورمون های مردانه و زمان به تدریج شروع به ساختن موهای ضعیف تر، نازک تر،کوتاه تر و شکننده ترمی کنند. موهای ضعیف در نهایت بسیارکوچک، باریک و تقریباً ناپیدا شده و عاقبت فولیکول این مو مرده و از بین می رودو دیگر مویی ازآن بوجود نمی آید.
سه عامل در بروز ریزش مو با طرح مردانه دخالت دارند:
الف) ژنتیک
بدون زمینه ژنتیکی مثبت طاسی با طرح مردانه رخ نمی دهد. لازم به ذکر است که تعداد زیادی ژن در این بیماری دخالت داشته و ژن های مسئول این عارضه می توانند هم از پدر و هم ازمادربه ارث برده شوند ولی بدلایل ناشناخته تأثیر ژنی که از سمت مادری فرد به ارث برده شده است بیشتر از سمت پدری می باشد. نکته جالب توجه این است که متجاوز از بیست درصد افراد دارای طاسی با طرح مردانه هیچگونه سابقه ژنتیکی مثبت دال بر این عارضه ندارند.
شدت و وسعت طاسی، منطقه طاس، سرعت پیشرفت طاسی در زمان های گوناگون و سن شروع آن از خانواده ای به خانواده دیگر و در یک خانواده از عضوی به عضو دیگر متفاوت و عمدتاً غیرقابل پیش بینی است بدین معنی که صرف وجود افراد طاس در خانواده پدری و یا مادری یک فرد نشانه قطعی برای بروز طاسی در وی نیست. این عدم اطلاع دقیق از وضعیت طاسی فرد در آینده اهمیت فوق العاده زیادی از نظربرنامه ریزی پزشک برای کاشت موی فعلی و جلسات احتمالی وی درآینده دارد. بعنوان یک قانون کلی متخصص پوست و مو همیشه بیشترین و شدیدترین نوع طاسی را برای آینده بیمار تصورکرده و برمبنای آن برای جلسه فعلی و جلسات بعدی ایشان تصمیم گیری می کند هر چند ممکن است که این میزان طاسی اصلاً بوقوع نپیوندد.
از نظر علم ژنتیک ژن مسئول طاسی با طرح مردانه از نوع ژن غالب می باشد ولی با این حال صرف حضور این ژن در نقشه ژنتیکی یک مرد به معنی طاس شدن حتمی وی در آینده نبوده و به اصطلاح این ژن بایستی دارای توانایی بروز در فرد باشد. عوامل مهمی که در قابلیت بروز ژن مسئول طاسی دخالت دارند عبارتند از: وجود هورمون های مردانه و عامل زمان، اگرچه عوامل کم اثرتر دیگرمثل استرس و غیره هم در رخداد آن دارای تأثیر هستند. به زبان ساده تر ممکن است مردی دارای پدر و عموی کاملاً طاس بوده ولی دچار طاسی نشود به این دلیل که ژن طاسی را به ارث نبرده است و یا اینکه ژن را به ارث برده ولی این ژن دارای قابلیت و توانایی بروز در فرد نبوده است.
در حال حاضر هیچکدام از ژن های مسئول طاسی با طرح مردانه شناسایی نشده اند و لذا هر گونه درمان مبتنی بر مهندسی ژنتیک برای درمان طاسی با طرح مردانه تا آینده نه چندان نزدیک منتفی است.

 
پ) زمان
وجود هورمون های مردانه و ژنتیک مثبت به تنهایی برای بروز طاسی با طرح مردانه کافی نبوده و با شروع بلوغ در فرد بایستی زمان کافی گذشته و فولیکول های مو بطور مداوم در معرض تماس با هورمون های مردانه باشند تا طاسی اتفاق بیافتد. وقتی که روند طاسی با طرح مردانه آغاز شد معمولاً با سرعت ثابت به پیش نرفته و سرعت پیشرفت آن درزمان های گوناگون متغیر بوده و حتی گاهی برای مدت زمانی بطور کلی متوقف می شود. سن شروع، سرعت پیشرفت و متوقف شدن طاسی با طرح مردانه در هر شخص متفاوت با دیگری است و بستگی به میزان بروز ژنتیک مثبت وی، غلظت هورمون های مردانه در جریان خون، فاکتورهای محیطی و عوامل ناشناخته دیگر دارد.

در جریان ریزش موی آندروژنتیک موهای ضخیم و پررنگ به تدریج تبدیل به موهای نازک وکم رنگ می گردند. این تبدیل ناشی از دو تغییرمهم در ساختار مو می باشدکه عبارتنداز:
۱) کاهش مدت زمان مرحله رشد فعال (آناژن) در سیکل زندگی مو
در ریزش موی آندروژنتیک با گذشت هر سیکل از زندگی مو، مدت زمان مرحله رشد فعال کوتاهتر شده در حالیکه مراحل دیگر چرخه زندگی مو در همان مدت زمان قبلی باقی می مانند و نهایتاً این مسئله سبب کاهش درصد موهای دارای رشد فعال در سر می شود. به جهت اینکه مدت زمان مرحله رشد فعال، تعیین کننده طول ساقه مو است لذا باکاهش تدریجی آن در هر سیکل رشد مو، طول ساقه مو هم کوتاهتر و کوتاهتر شده و بالاخره طول ساقه مو آنقدر کوتاه می گردد که مو اصلاً به سطح پوست نرسیده، بطوردائم از بین رفته و محل خروج آن از پوست بصورت یک منفذ کوچک تو خالی درمی آید.
۲) مینیاتوری (ظریف) شدن فولیکول مو
درجریان ریزش موی آندروژنتیک، پیاز مو کوچک و چروکیده شده و تعداد سلول های آن کاهش می یابد. کاهش اندازه فولیکول مو سبب کاهش قطر موی تولید شده می گردد و در ضمن موی درگیر رنگدانه خود را هم بتدریج ازدست می دهد.

نازک شدن و کاهش تعداد موها بصورت تدریجی در آلوپسی آندروژنتیک
درابتدای فرآیند ریزش موی مردانه، تعداد فولیکول های مو درهر سانتیمترمربع از پوست کاهش نیافته بلکه چون موها نازکتر،کوتاه تر و کم رنگ تر شده اند لذا پوشش کمتری ایجادکرده و در نتیجه منطقه درگیر کم مو و کم پشت به نظرمی آید در حالیکه تعداد موها تغییری نکرده است. در این مواقع فرد اظهار می دارد که رشد موهایش کم شده و یا اینکه اصلاً رشد نمی کنند و بلندنمی شوند و لذا نیازی به اصلاح کردن ندارند. در مراحل بعدی تعداد موها واقعاً کم شده و دراین موقع شکایت اصلی فرد ریزش قابل مشاهده مو درحمام، شانه و برس زدن است و دراین موقع است که طاسی سر خودش را با شدت بیشتری نشان می دهد.
ریزش مو درآلوپسی آندروژنتیک بصورت تدریجی رخ داده و یک فرآیند آهسته و روبه جلو است. در همه آقایان قبل از بلوغ جنسی خط رویش مو در جلوی سر متمایل به شکل عدد هشت و با موهای کم و بیش کرکی می باشد که برای سنین نوجوانی بسیار ایده آل و زیبا است.

خط رویش مو در جلوی سر یک نوجوان کم سن
با افزایش سن این خط به تدریج شکل عدد هشت را از دست داده و صاف تر می گردد. در همین هنگام گاهی مقداری عقب نشینی در طرفین خط موی جلوی سر مشاهده شده که این وضعیت هم طبیعی بوده و بیماری تلقی نمی شود.

وضعیت طبیعی خط رویش مو در جلوی سر در ۱۸ سالگی

در دهه بیست خط رویش مو درجلوی سرحالت قبلی اش را از دست داده بطوریکه درطرفین (گیجگاه) مقداری عقب نشینی پیدا می نماید در حالیکه قسمت وسط آن تغییری نمی کند یعنی این خط به شکل حرف M درمی آید. این وضعیت طبیعی تلقی شده و بدان خط مردانه رویش مو در جلوی سر اطلاق می گردد. ظهور خط موی مردانه در جلوی سر دلیل بروز ریزش مو با طرح مردانه درحال یا آینده نمی باشد و لذا نیازبه درمان ندارد. البته توضیح این مطلب برای افرادکمی مشکل است و بسیاری از اشخاص کم سن (که نگران موهای خود هستند) با توضیحات متخصصین پوست و مو قانع نشده و عاقبت گرفتار افراد غیرمتخصص می شوندکه گاهی به اشتباه برای فرد اقدام به کاشت موکرده و یک عمر او را درگیر نتایج بداین کار زشت و زننده می نمایند. پس بهتر است که همیشه به حرف متخصصین پوست و مو (که دلسوز شما هستند و تنهاکسانی می باشندکه می توانند در مورد کاشت موی طبیعی اظهار نظر علمی نمایند) گوش داده و به افراد غیرمتخصص پوست مراجعه ننمایید.
وضعیت طبیعی خط موی جلوی سر در یک جوان ۲۲ ساله

شروع ریزش موی مردانه معمولاً از جلوی سر بوده، موها بتدریج نازکتر و کمرنگ تر شده و حالت اصلی خود را از دست می دهند. به مرور زمان تعداد موها کمتر و کمتر شده و پوست سر هویدا می گردد. این تغییرات موجب عقب رفتن تدریجی خط رویش مو در پیشانی می گردد.کاهش مو با شدت کمتر یا بیشتر در قله سر هم رخ داده و آن بخش هم به تدریج دچار طاسی می شود. گاهی هم فقط فرق سردر شروع دچار طاسی شده و تا سال ها به همین ترتیب باقی می ماند و بعداً جلوی سر دچار ریزش مو می گردد.
با گسترش تدریجی طاسی و بهم پیوستن مناطق خالی از مو به تدریج کل سرطاس شده و در نهایت فقط مو در مناطق پشت و طرفین سر باقی می ماند.
دکتر نوروود (Norwood) طاسی با طرح مردانه را از نظر شدت و وسعت به هفت درجه تقسیم بندی کرده است. این تقسیم بندی برای همه متخصصین پوست و مو شناخته شده و قابل قبول بوده و در عکس آن را ملاحظه می فرمایید. البته بایستی متذکر شدکه اگرچه این تقسیم بندی راهنمای خوبی می باشد ولی در حالت طبیعی درجات گوناگون آن با یکدیگر هم پوشانی داشته و دقیقاً مانند طرح های روی کاغذ نمی باشند.

تقسیم بندی ریزش موی آندروژنتیک (مردانه)

الگوی شماره یک در تقسیم بندی نوروود حالتی است که موها دچار ریزش نشده و درحقیقت وضعیت خط رویش مو در جلوی سر آقایان درحوالی بلوغ می باشد. الگوی شماره دو در تقسیم بندی نوروود نیز طرح خط رویش مو در جلوی سر به فرم مردانه (پس از بلوغ) بوده، طاسی به حساب نیآمده و طبیعی تلقی می گردد. الگوی شماره سه دراین تقسیم بندی اولین درجه طاسی و نمای شماره هفت شدیدترین حالت طاسی با طرح مردانه می باشد. ممکن است ریزش مو در یک فرد دقیقاً از این تقسیم بندی تبعیت نکرده و فی المثل برای سال ها فقط طاسی محدود به ناحیه قله سر (ورتکس) باشد و گاهی هم طاسی ازجلو و قله سر بصورت همزمان آغازگردد.
باز هم متذکر می شویم که سیر ریزش مو درآلوپسی آندروژنتیک از نظر شدت، وسعت، سرعت پیشرفت و توقف آن در زمان های گوناگون غیرقابل پیش بینی است و لذا درصورت اقدام به کاشت مو بایستی این نکته را در نظرداشت که مدل موی درست شده بایستی برای مابقی عمر فرد مناسب و زیبا باشد نه اینکه فقط در سن انجام کاشت مو طبیعی به نظر برسد. اغلب قانع کردن افراد در این مورد بسیار مشکل می باشد.

نظر به اینکه ریزش موی آندروژنتیک دارای منشأ ژنتیکی است لذا درمان قطعی و دائمی برای آن وجود ندارد. درحال حاضر داروی معجزه آسایی برای درمان قطعی طاسی با طرح مردانه وجود ندارد. اغلب اوقات افراد طاس با امید به درمان در دام افراد شیاد افتاده و از انواع و اقسام پمادها، محلول ها و شامپوها برای درمان طاسی خود استفاده می کنند ولی به مرور زمان متوجه می شوندکه فقط پول خود را به هدر داده و در ضمن زمان کافی برای راه های درمانی صحیح و مطمئن را هم ازدست داده اند.

درمان آلوپسی آندروژنتیک
درمان های موجود برای این بیماری را می توان به دو گروه عمده تقسیم کرد:
درمان های دارویی
در این قسمت دو داروی استاندارد و بی نهایت داروی غیراستاندارد و خانگی قرار دارد. در دسته اول محلول ماینوکسیدیل و قرص فیناستراید قرار دارند. بغیر از این داروها هیچکدام از مواد تجویز شده دیگر دارای اثرات شناخته شده و قطعی نبوده و بدلیل وجود عوارض احتمالی بهتر است بهیچ عنوان استفاده نشوند. اثرات این داروها فقط با استمرار استفاده باقی مانده و با قطع مصرف (حتی مصرف طولانی مدت) به تدریج پر پشتی موها از بین رفته و لذا مصرف آنها بایستی برای همیشه ادامه پیداکند. هیچکدام از این داروها موجب رشد مجدد مو نشده بلکه فقط روند ریزش مو را کند و یا در مواردی بصورت موقت متوقف می کنند.

قرص فیناستراید (Propecia) به مقدار یک میلی گرم درروز داروی دیگری است که فقط درآقایان قابل استفاده است. مکانیسم اثر فیناستراید مهار فعالیت آنزیم ۵ آلفارداکتاز در ریشه مو می باشد و لذا مصرف آن اثر قابل ملاحظه ای بر تستوسترون بدن ندارد. متعاقب مصرف فیناستراید میزان دی هیدروتستوسترون تا حدود ۳/۲ کاهش پیداکرده در حالیکه تستوسترون تغییری نمی کند. تأثیرپذیری قرص فیناستراید در بهبودی ریزش مو در فرق سر بیشتر از جلوی سر و خط رویش مو بوده و نیز مصرف فیناستراید منجر به رشد موهای ضخیم و بلندمی گردد .
اثر درمانی قرص فیناستراید حدود ۶ – ۳ ماه پس ازشروع دارو مشخص شده و یکسال بعد به حداکثر خود می رسد. این اثرات در طی سال دوم درمان ثابت مانده و یا کمی کاهش پیدا می کنند. قرص فیناستراید بی خطر بوده و عوارض جانبی آن خفیف، اندک و اکثراً قابل برگشت می باشند.
اثرات مثبت درمانی فیناستراید و ماینوکسیدیل باقطع مصرف آنها در عرض چند ماه از دست رفته و ریزش موهای فرد دقیقاً به وضعیت اولیه یعنی حالت قبل از مصرف دارو بازمی گردد.توجه داشته باشید که با قطع مصرف این داروها ریزش موها تشدید نمی گردد بلکه موهایی که تحت اثر این داروها حفظ شده و یا ضخیم تر شده بوده اند بدلیل قطع دارو به تدریج به وضعیت اولیه خود درآمده و تحت تاثیر فرآیند طاسی مردانه دوباره دچار ضعیف شدگی و در نهایت ریزش می شوند.
علیرغم موقتی بودن اثرات مثبت داروهای فوق و مشکلات مصرف آنها، متخصصین پوست غالباً توصیه می کنندکه این داروها در کنار کاشت موی طبیعی برای چند سال (و گاهی همه عمر) استفاده شوند. علت این است که معمولاً بهترین نتیجه کاشت مو برای طاسی مناطق جلو و قله سر بوجود آمده و نیز بالاترین نتیجه مصرف این داروها برای طاسی منطقه ورتکس حاصل می گردد لذا منطقی است که نتیجه بگیریم مصرف همزمان این داروها با کاشت مو نتایج مفید پیوند مو را فوق العاده تشدید نموده و رضایتمندی بیمار و پزشک را افزایش می دهد.
درمان های جراحی
دراین قسمت انواع روش های جراحی ترمیم پوست سر و کاشت مو قرار دارند. با پیشرفت های سال های اخیر در تکنیک های پیوند موی طبیعی در حال حاضر کمتر از روش های جراحی قدیمی مانند جمع کردن پوست سر و غیره استفاده شده و امروزه می توان ادعا کرد که:
بهترین روش ترمیم در طاسی با طرح مردانه در خانم ها و آقایان استفاده از کاشت موی طبیعی است که اگر اینکار توسط متخصصین پوست باصلاحیت و دارای تجربه علمی و عملی انجام شود، نتایج بسیار درخشان و فوق العاده ای به همراه خواهد داشت.

 

نتایج خیره کننده کاشت موی طبیعی

ملاحظات روانشناسی درآلوپسی آندروژنتیک (مردانه)
افراد طاس در اکثریت موارد به شدت نگران ریزش موی خود بوده و برای رفع این نقیصه ظاهری به هر راهی متوسل می شوند و به همین دلیل است که معمولاً در دام افراد شیاد و یا محصولات گمراه کننده آرایشی و بهداشتی می افتند. ولی آیا واقعاً این طرز تفکر افراد طاس صحیح است ؟
واقعیت این است که مو بجز ارزش ظاهری از نظر زیبایی دارای اهمیت قابل ملاحظه دیگری برای انسان نمی باشد ولی نکته مهم این است که میزان پذیرش افراد در مقابل از دست دادن مو ( به عنوان یک نقص در زیبایی فرد ) بسیار متفاوت است . برخی فقدان موی خود را یک مشکل بسیار بزرگ دانسته و بدلیل این مسئله غرورشان به شدت جریحه دار می شود . این افراد نسبت به طاسی خود احساس بسیار بدی داشته ، از آن عمیقاً رنج می برند و با از دست دادن اعتماد به نفس خود دچارافسردگی ، اضطراب و دوری ازجامعه می گردند . ترس ناشی از ریزش بیشتر مو و یا دیده شدن منطقه طاس توسط دوستان و آشنایان موجب خودداری از ایجاد ارتباط نزدیک با دیگران شده و حتی گاهی فرد از انجام یکسری فعالیت های در معرض دید مثل شنا کردن ، دویدن و یا حضور در مناطق دارای وزش باد شدید اجتناب می کند . کلیه این مطالب باعث تخریب سلامت روانی و فیزیکی فرد شده و گاهی به افسردگی شدید وی می انجامد .
از طرف دیگر خیلی از مردان طاس در مورد طاسی خود به هیچ وجه نگران نبوده و حتی با سر بدون مو خودشان را خوش تیپ تر می دانند و رمز موفقیت خود را در طاسی خود می پندارند .
انسان ها دارای معیارهای گوناگونی برای سنجش میزان سلامتی خود بوده و عوامل گوناگونی مثل سن ، جنس ، وضعیت روانی و فرهنگی ، نوع شخصیت فرد و زمینه های نژادی و قومی براین سنجش اثر می گذارند . در این میان خیلی از افراد داشتن یک سر پراز مو را علامت جوانی ، سلامتی و سرحال بودن می دانند و به همین دلیل با ازدست دادن آن به فکر جبران موهای ریخته شده برمی آیند.

 

 
قبل از کاشت مو
بعد از کاشت مو

کاشت موی طبیعی یک عمل جراحی زیبایی است بدین معنی که نتیجه آن هرروز و هرلحظه توسط بیمار و اطرافیان وی دیده شده و موردقضاوت قرارمی گیرد. بنابراین ماحصل پیوند مو بایدچیزی باشدکه بیمارانتظارداردو به همین دلیل است که قبل ازانجام کاربایستی بیمار و پزشک درموردنتیجه کار به توافق کامل برسند. به بیان دیگرنتیجه پیوندمو نبایدچیزغیرقابل انتظاری برای پزشک و بیماربوده یعنی تحمل بیماردرمورد عوارض جانبی کاشت مو بسیار پایین است. لذا این وظیفه پزشک است که بامعاینه و توضیحات صحیح تصورات غیرمنطقی و انتظارات واهی شخص ازکاشت مورا اصلاح نموده و ابرهای تیره را ازذهن وی پاک نماید. عدم توجه به این نکته مهم موجب بروز مشکلات زیادی برای پزشک (حتی با بهترین نتیجه کاشت مو) خواهدشد.

فردی که درخواست کاشت مو را دارد بایستی متوجه این نکته باشد که از نظر زیبایی شناسی نبایستی تراکم موی سنین جوانی را برای وی در مناطق طاس ایجاد کرد.کاشت مو برای افراد طاس جنبه درمانی نداشته و فقط درجریان آن با جابجایی موها از نواحی پرپشت سربه مناطق طاس و سپس چیدن هنرمندانه آنها تا جایی که ممکن است از عبور نور و درخشش آن درسطح پوست سر ممانعت بعمل آورده و از میزان کم پشتی موها تا حدی کاسته می شود.
متقاضیان کاشت مو اغلب دل شوره، نگرانی و احساسات ضد و نقیضی در مورد کاشت مو و نتایج آن دارند و در این میان متخصص پوست با تجربه است که با آماده سازی بیمار و جلب اطمینان وی می تواند جو مساعدی برای انجام کاشت مو فراهم آورد. با توجه به اینکه نتیجه نهایی پیوند مو پس از ۱۲-۹ ماه بدست می آیدلذا اینکار برای کسانی که قبل از این مدت خواهان نتیجه گیری از کاشت مو هستند فایده ای ندارد.

قبل از کاشت مو
بعد از کاشت مو