درماتیت سبوره

شوره سر
چرب بودن پوست سر (سبوره)
درماتیت سبوره
ارتباط درماتیت سبوره با کاشت موی طبیعی

درماتیت سبوره یک اصطلاح کلی بوده و شامل گروهی از بیماری های مزمن و عود کننده است که از حالات خفیف و شایع شامل شوره سر و چرب بودن پوست سر (سبوره) شروع شده تا انواع متوسط و شدید درماتیت سبوره که در آن پوست سر (و گاهی صورت، سینه و حتی مناطق دیگر) قرمز و خارش دار بوده و درجات گوناگونی از شوره و التهاب در آن وجود دارد. اگر شوره سر را در نظر نگیریم شیوع درماتیت سبوره در جمعیت حدود ۵ – ۲ درصد است. مشخص است که با لحاظ کردن شوره سر این رقم بسیار بالاتر می رود.
عامل همه انواع این بیماری ها مخمری بنام Pityrosporum است که بصورت نرمال هم در پوست افراد مشاهده می گردد (یعنی بصورت طبیعی ساکن پوست انسان می باشد). در جریان درماتیت سبوره، این قارچ از حالت کروی (که فرم نرمال آن است) به حالت بیضوی تغییر شکل داده و این تغییر شکل موجب تشکیل اسیدهای چرب آزاد توسط مخمر می گردد. اسیدهای چرب فوق بعنوان ماده آزار رسان پوست عمل کرده و موجب تکثیر بیش از حد سلول های اپیدرم می شوند. این سلول های زیادی بصورت شوره و پوسته دفع شده و علایم بالینی بیماری را بوجود می آورند.
این امراض مُسری نبوده و از طریق شانه و برس منتقل نمی گردند. استرس و هیجانات اغلب باعث بدتر شدن این بیماری ها می گردد. این بیماری ها معمولاً بصورت دوره های تشدید بیماری و بهبودی نسبی آن تظاهر کرده که هر کدام ممکن است هفته ها تا ماه ها طول بکشد. شیوع این بیماری ها در مردان بیشترمی باشد .در بیماران مبتلا به ایدز، افسردگی و پارکینسون شیوع درماتیت سبوره بالاتر است.

شوره سر
شوره سر در حقیقت تشکیل بیش از حد سلول های لایه سطحی پوست (اپیدرم) است. این سلول ها بصورت نرمال از سطح پوست جدا شده و می افتند ولی چون تعداد آنها کم است شخص متوجه آنها نمی شود. در صورت تولید بیش از حد آنها، پوسته ها روی موها و لباس فرد مشاهده شده و چیزی می شود که عوام به آن شوره می گویند.
هر چقدر مقدار شوره بیشتر باشد از نظر اجتماعی مشکل سازتر می شود زیرا اکثر مردم از مشاهده پوسته های سفید بر روی یقه لباس و شانه کت بدشان می آید.
تا زمانی که پوسته ها خشک هستند وجود آنها قابل تحمل است ولی با چرب شدن پوست سر و بهم چسبیدن شوره ها مشکل بیمار از نظر وضعیت ظاهری و علائم بیماری بیشتر می شود. شوره های چرب بر خلاف نوع خشک بهم می چسبند و لذا بزحمت از پوست سر و لباس جدا شده و این مشکل بیمار را آزار می دهد. در هر حال چرب بودن شوره در ابتدا زیاد اذیت نمی کند ولی با افزایش ترشح چربی از غدد چربی پوست، توده های بزرگ و کوچک شوره چرب و بدبو در نقاط گوناگون پوست سر تشکیل می گردد که همراه با درجاتی از التهاب و خارش می باشد.
نظر به اینکه عامل بوجودآورنده درماتیت سبوره یعنی مخمر Pityrosporum همیشه در پوست انسان وجود دارد و با اقدامات درمانی فقط از حالت بیضوی (فرم بیماری زا) به حالت کروی (فرم غیربیماری زا ) تبدیل می گردد، لذا درمان قطعی برای این بیماری ها وجود نداشته و صرفاً می توان علائم بیماری را کنترول نمود. به عبارت دیگر در شروع درمان با یکسری اقدامات درمانی سعی می کنیم تا مخمر را از حالت بیماری زا به غیر بیماری زا درآورده و سپس برای ممانعت از تبدیل دوباره آن به فرم بیماری زا، از یکسری اقدامات پیشگیری کننده استفاده می کنیم در غیر این صورت پس از مدت کوتاهی علایم بیماری مجدداً عودمی نمایند.
برای شوره خفیف و معمولی استفاده از شامپوی ضد شوره ۲ – ۱ بار در هفته کافی است. برخی از انواع شامپوهای ضد شوره عبارتند از: شامپو زینک پیریتیون، شامپو تار، شامپو سلنیوم سولفاید و شامپو کتوکونازول. همه این شامپوها را می توانید بدون نسخه پزشک از داروخانه تهیه فرمایید. البته بد نیست که حتی برای شوره خفیف هم حداقل یکبار به متخصص پوست مراجعه نمایید.
برای موارد شدیدتر شوره و نیز در صورتیکه شوره همراه با خارش، کراست (کبره)، قرمزی و التهاب پوست باشد (یعنی موارد شدید درماتیت سبوره) لازم است که فرد برای مدت های طولانی تحت نظر متخصص پوست قرارگیرد.
در برخی افراد استفاده از محلول موضعی ماینوکسیدیل موجب شروع و یا بدترشدن شوره شده که می تواند خفیف تا شدید باشد. گاهاً این وضعیت شدید بوده و التهاب، قرمزی، خارش و خشکی پوست نیز بدان اضافه می گردد. این علائم در زمستان (که رطوبت هوا کاهش می یابد) تشدید می گردند. برای درمان این عوارض ماینوکسیدیل استفاده از شامپوی ضدشوره و کاهش یا قطع مصرف ماینوکسیدیل کافی می باشد.
بالا
چرب بودن پوست سر (سبوره)
چربی که از غدد چربی پوست ترشح می شود را سبوم می گویند. ترشح سبوم در زمان بلوغ افزایش می یابد و با افزایش سن بتدریج کمتر می شود .احساس چرب بودن پوست سر و موها چیزی است که اکثر مردم دوست ندارند. اگرچه اکثریت افرادی که دارای طاسی آندروژنتیک هستند همزمان سبوره (چرب بودن بیش از حد پوست سر) نیز دارندو غالباً فکر می کنندکه علت طاسی آنها همین چرب بودن سرشان است، هیچگونه رابطه علت و معلولی در این زمینه وجود نداشته و صرفاً این دو حالت همزمان با هم مشاهده می گردند. بعبارت دیگر درمان چربی سر باعث جلوگیری ازریزش موها نمی شود و بالعکس.

درماتیت سبوره
درماتیت سبوره یک بیماری مزمن و شایع است که در همه سنین از نوزادی تا پیری مشاهده می گردد. علایم برجسته این بیماری عبارتند از: چرب بودن بیش از حد پوست سر و موها، پوسته های زرد و چرب، قرمزی و التهاب پوست سر همراه با کراست (کبره) و خارش شدید. خارانیدن پوست سر (که در درماتیت سبوره و شوره سر مشاهده می شود) موجب برداشته شدن لایه محافظ روی تار مو شده و لذا نه تنها موها حالت و درخشندگی خود را از دست می دهند بلکه بدین ترتیب مو ضعیف شده و بنابراین مستعدآسیب بدلایل دیگر مثل شانه زدن، رنگ کردن مو و غیره می شود.
در موارد شدید این بیماری درگیری پوست صورت (ابرو، مژه،گونه و چین بینی)، پوست زیر بغل و کشاله ران هم مشاهده می گردد. در اثر خارش شدید گاهی عفونت میکروبی ثانویه به علایم بیماری اضافه می گردد. موارد گسترده و شدید درماتیت سبوره با بیماری پسوریازیس اشتباه شده و گاهی هم بیمار دارای علایم هر دو بیماری با هم است باین حالت اصطلاحاً سبوپسوریازیس می گویند.
درماتیت سبوره در سر و صورت

درماتیت سبوره گاهی در اطفال هم مشاهده می شود که اغلب خفیف است ولی در پاره ای از موارد شدید بوده و نیازمند درمان می گردد..
تشخیص و درمان درماتیت سبوره با متخصص پوست است. برای درمان درماتیت سبوره علاوه بر مواردی که در بخش شوره گفته شد، بایستی از کورتون موضعی، اسید سالیسیلیک موضعی و داروهای ضد قارچ بصورت خوراکی یا موضعی استفاده کرد. در موارد شدید و مزمن گاهی آنتی بیوتیک خوراکی و حتی کورتون خوراکی تجویز می گردد. اگر چه درمان قطعی برای درماتیت سبوره وجود ندارد ولی با اقدامات گفته شده می توان به سادگی آن را تحت کنترول درآورد و موجب راحتی بیمار را فراهم کرد.
بالا
ارتباط درماتیت سبوره با کاشت موی طبیعی
طیف بیماری های تحت عنوان درماتیت سبوره هیچکدام فی النفسه موجب ریزش مو و بروز طاسی نمی گردند. درصورت وجود خارش شدید ممکن است تحریک مکانیکی پوست سر و آسیب رسیدن به ساقه موها موجب شکسته شدن آنها و تشدید ظاهری طاسی آندروژنتیک شود. در ضمن اگر سر فرد خارش داشته باشد ممکن است قسمت پیوندزده شده را نیز بخاراند و این امر احتمال بیرون درآمدن موهای تازه کاشته شده را افزایش می دهد.
نظر به اینکه سد دفاعی پوست درجریان درماتیت سبوره ضعیف می شود (بدلیل التهاب پوست) لذا احتمال عفونت پوست پس از کاشت موی طبیعی افزایش می یابد.
به این دلایل درماتیت سبوره را بایستی قبل از اقدام به کاشت موی طبیعی کاملاً تحت درمان قرار دهیم و فقط پس از بهبودی کامل فرد (حتی اگر موقتی باشد) کاشت مو را انجام دهیم.