اگزما (درماتیت)

اگزمای تماسی از نوع آلرژیک (حساسیتی)
اگزمای تماسی از نوع تحریکی
توصیه های کلی به خانم های خانه دارواشخاص دارای حساسیت پوست
یکی از شایعترین بیماری های پوست اگزما(درماتیت) بوده که بخصوص در بین خانم ها به ویژه خانم های خانه دار بسیار شایع می باشد.این بیماری معمولاً در اثر تماس پوست با برخی مواد رخ داده و در این حالت بدان«اگزمای تماسی »اطلاق می گردد.اگزمای تماسی به دو دسته کلی تقسیم می گردد:
۱) اگزمای تماسی از نوع آلرژیک(حساسیتی)
در این حالت پوست نسبت به موادخاصی حساسیت دارد.تماس بااین موادباعث ظهورسلولهای مخصوصی درپوست می گردد.این سلول هاملکول های محرک کننده بافتی ترشح نموده وبدنبال آن قرمزی،خارش وپوسته ریزی ظاهرمی شود.بیمارپوستش راخارانیده و با این کار عفونت هم به اگزما اضافه می شود و در نهایت پوست دست خشک،خشن،ضخیم(مثل چرم)ودارای پوسته وترک های دردناک می گردد.تخمین زده شده که۲درصدافرادجامعه دارای این نوع اگزمای تماسی دست می باشند.

 
اگزمای تماسی

 

اگزمای تماسی دست خانم های خانه دار
موادی که بیشتر مسئول بروز این حالت هستند عبارتند از:
شوینده هاودترژانت ها(مثل وایتکس وغیره)،موادآرایشی،فرآورده های نفتی، سیمان، اسیدها وموادقلیایی.
لازم به تذکر است که هرکس به مدت طولانی وزیادباآب وموادپاک کننده سروکارداشته باشدخواه ناخواه مبتلا به این عارضه می شودلذابروزآن درآشپزها،خانم های خانه دار،مادرانی که بچه کوچک دارند(تعویض کهنه)وشغل های خدماتی دورازانتظارنیست مگراینکه مراقبت ومحافظت دقیق ومرتب ازپوست دست بعمل آید.دراینجاهم اصل کلی درمان،پرهیزلزتماس مستقیم باموادتحریک کننده است.
بالا
توصیه های کلی به خانم های خانه دارواشخاص دارای اگزما(درماتیت)پوست
۱)سعی کنیدکه درطول روزحداکثر۳باردستهایتان بطورمستقیم باآب وصابون تماس داشته باشد.انجام این کاردرابتدامشکل است(بخصوص برای خانم های ایرانی که اکثراًتاحدی وسواس شستن دارند)ولی باکمی تمرین وظرف مدت کوتاهی این مسئله جاافتاده وبطورمثال می توانیدتنظیم کنیدکه فقط درهرباروضوگرفتن،دست باآب تماس مستقیم داشته باشد(آب ولرم بهتراست).بلافاصله پس ازشستشویااستحمام بااستفاده ازیک حوله نرم پوست راخشک کرده وحداکثرظرف ۵-۳ دقیقه ازکرم نرم کننده استفاده نمایید. ازهمین کرم درطول ساعات بیداری هم بایستی به دفعات ومکرراً استفاده شود(ساعتی یکبارخوب است).
۲)چون پوست افراداگزمایی معمولاًخشک است استفاده مرتب ازکرم مرطوب ونرم کننده خیلی خوب بوده وتوصیه می شود.درموردنوع ومارک کرم مصرفی حتماًبامتخصص پوست مشورت کنیدوهیچگاه سرخودآنراازداروخانه نخرید.علت این است که شمامی خواهید این کرم راروزانه مکرراًاستفاده نمائیدواگرآن کرم بهردلیل مناسب پوست جنابعالی نباشدبسیارمضربوده وچه بسامشکل دستتان رابدترکند.
۳)ارتباط خوردن موادغذایی باآگزمای تماسی دست دقیقاًمشخص نیست.اگرفکرمی کنیدرابطه ای بین بیماری شماوماده غذایی خاصی وجودداردبهتراست حداقل برای۳ماه آن ماده غذایی خاص راازرژیم خودحذف نمائید.البته لازم به تذکراست که گاهی تماس دست با محتویات آن ماده غذایی درحین خوردن موجب بروزاگزماشده یعنی ورودآنهابه دستگاه گوارش نقشی دراینجاندارد.
۴)داشتن آرامش فکری وپرهیزازاسترس درکلیه مراحل زندگی وبرای هرکس(بیماریاسالم)بسیارمفیداست.فشارهای روحی وروانی(خصوصاًافسردگی)تشدیدکننده اگزما هستند.به این نکته خیلی دقت کنید.
۵)ازمصرف موادآرایشی،عطریات،اسپری های خوشبوکننده وسیگارحدالامکان پرهیزنمائید.
۶)جهت کارهای منزل حتماًازدستکش استفاده کنید.دستکش پوشش محافظی است که پوست گرانبهای دست شماراازگزندموادآسیب رسان خارجی حفظ می کند.دیده شده است که خانم های خانه داربرای وسایل آشپزخانه ومنزل کاور(پوشش پلاستیکی)تهیه کرده وآنهارابادقت می پوشانندولی درموردپوست ارزشمندخودکه هدیه خداوندبوده وجانشین ندارداهمال کرده وبهانه می گیرندکه بادستکش نمی توان کارهای منزل راانجام دادیاظرفهاخوب تمیزنمی شوندولی این بهانه هاحتی اگرصحیح هم باشندهیچ فایده ای بحال فردندارد.اگردستکش بطورمنظم ومرتب استفاده نشوددیریازودپوست خراب شده وهیچوقت بحال اول(حتی بادرمان)برنمی گردد.پس تادیرنشده به فکرباشید.
۷)صابون موردمصرف بایستی ملایم،خنثی ویاچرب باشد.یک اشتباه رایج این است که فردفکرمی کندچون صابون راپزشک تجویزکرده است لذاحتماًبایستی درهربارشستن دست،صابون هم استفاده شود.این فکربسیارغلط است زیراحتی درموردصابون طبی هم هرچقدرکمتردست باصابون تماس داشته باشدبهتربوده وفقط وقتیکه واقعاًصابون لازم است بایستی ازصابون استفاده نمود.درحمام هم بهتراست ازهمین صابون استفاده شود.
۸)بهترین جنس لباس برای شمانخی خالص(کتان)است وبایستی ازپوشش های پشمی،نایلونی،پلاستیکی وکلاًموادمصنوعی استفاده نکنید.درضمن لباس بایدنرم ولطیف باحداقل پرزونسبتاًآزاد(نه تنگ نه گشاد)باشد.
۹)دماورطوبت محل کارومنزل شمابایستی متعادل وسیستم تهویه منزل بخصوص آشپزخانه مناسب باشد.
۱۰)ازهرموقعیت ومکانی که ذرات معلق درهواباشد،پرهیزکنید(عدم استفاده ازگیاهان گل داردرمنزل،استفاده ازموکت کم پرزبجای قالی وجاروبرقی بجای جاروی دستی وغیره).
۱۱)شغل هائی راکه باگردوغبار،موادشیمیائی،رطوبت زیاد،استرس فیزیکی وروحی شدیدهمراه میباشند،انتخاب نکنید.
۱۲)ازانجام فعالیت های بدنی که باتعریق زیاد همراه است،خودداری کنید.
۱۳)ازخوردن نوشیدنیهای حاوی رنگهای خوراکی وموادشیمیائی افزوده شده،قهوه،کاکائو،شکلات،تنقلات مثل پفک نمکی،سوسیس وکالباس،کنسروبخصوص کنسروهای مانده ،سس،ادویه جات وفلفل پرهیز کنید.همجنین ازخوردن هرگونه ماده خوراکی که بین آنهاوبیماری اتان رابطه ای احساس میکنید،خودداری نمائید.
ازخارانیدن موضع اکیداًخودداری کرده ودرعوض داروهای ضدخارش راکه تجویز شده است،مصرف نمائید.اگرداروهامؤثر نبوده یاعارضه داده اند(مثل خواب آلودگی)بامتخصص پوست خودمشورت کنید.
اگزمای تماسی دست
بالا
توصیه هایی برای اگزمای کهنه بچه
۱)تاآنجاکه ممکن است مدن زمانی راکه بچه بدون کهنه است افزایش داده ودرصورت استفاده ازکهنه به محض خیس شدن آن راتعویض نمایید.
۲)پس ازهربارتعویض کهنه ناحیه مربوطه راباآب ولرم(بدون استفاده ازصابون والکل)به آرامی بشویید.
۳)ازکهنه نخی به تنهایی وبدون بکاربردن پلاستیک استفاده شود.کهنه بایستی بطورکامل وبادقت باآب گرم شسته شودوازصابون مخصوص کهنه بچه استفاده کنید.کهنه هارادرزیرنورآفتاب ودرهوای آزادخشک کنید.
۴)هنوزبدرستی مشخص نشده است که آیااستفاده ازپوشک(نسبت به کهنه)درکاهش بروزاگزمای کهنه بچه مؤثراست یاخیر؟(لفظ اگزمای کهنه بچه بدلیل محل خاص بروزاین فرم ازاگزمابوده ولزوماً به معنای این نیست که وجودکهنه درآن دخالت دارد.)
۵)ازگرم کردن بیش ازحداطاق بچه خودداری کنید.
۶)اگزمای کهنه بچه دربچه هایی که شیرخشک می خورندشایع تراست